ISO 22000 (HACCP) Gıda Güvenlik Sistemi Nedir?
ISO 22000 (HACCP) Gıda Güvenlik Sistemi; gıdada tüketim anında veya (tüketici tarafından kullanıldığında) gıda kaynaklı tehlikelerin bulunması ile ilgilidir. Gıda güvenliği tehlikelerine giriş gıda zincirinin herhangi bir basamağında ortaya çıkabilir, bu nedenle de gıda zinciri boyunca etkin bir kontrolün gerçekleştirilmesi önemlidir. Bu nedenle, gıda güvenliği gıda zincirinde yer alan tüm birimlerin katkısıyla sağlanan bir olgudur.
Yem üreticilerinden birincil üreticilere, gıda işleyenlerden, taşımaya, depolama operatörlerine ve taşeronlardan perakende satış yerleri ve gıda servislerine (ekipman üreticileri, ambalaj materyali, temizlik ajanları, katkı ve bileşen üreticileri gibi ilgili kuruluşlar dahil) kadar değişen bir zinciri kapsamaktadır. Hizmet sağlayıcılar da bu zincire dâhildir.
Uluslararası ISO 22000 (HACCP) Gıda Güvenlik Sistemi Standardı, gıda zinciri boyunca son tüketime kadar gıda güvenliğini sağlamak için takip eden genellikle anahtar öğeler olarak kabul edilen öğeleri birleştiren gıda güvenliği yönetimi sistemi için ihtiyaçları tanımlamaktadır:
İnteraktif iletişim
Sistem yönetimi
Ön gereksinim programları
HACCP prensipleri
Gıda zinciri boyunca iletişim, gıda zinciri içerisinde yer alan her aşamada tüm ilgili gıda güvenliği tehlikelerinin tanımlanmasında ve yeterince kontrol edilebilmesinin sağlanabilmesi için zorunludur. Bu, gıda zinciri boyunca en alt kademeden en üst kademeye kadar kuruluşlar arasındaki iletişimi göstermektedir. Tüketicilerle ve tedarikçilerle tanımlanan tehlikeler ve kontrol önlemleri hakkında iletişim, tüketici ve tedarikçi gereksinimlerinin (son ürünün kullanılışı ve bunun için gerekenler ile son ürün üzerine etkileri gibi) açığa kavuşturulmasına yardımcı olacaktır.
Kuruluşun gıda zincirindeki rolünün ve pozisyonunun bilinmesi, son tüketiciye gıda zincirinde güvenli gıda ürünleri ulaştırmak ve etkili bir iletişim sağlamak için zorunludur..
En etkin gıda güvenlik sistemi, kuruluşun bütün yönetim aktiviteleri arasında düzenli bir yönetim sistemi ve işbirliğinin kurulması, hayata geçirilmesi ve gerektiğinde güncelleme yapılması ile başarılabilir. Bu olgu, kuruluş ve ilgili birimler arasında maksimum faydayı sağlamaktadır. Bu uluslar arası standard iki standard arasındaki uyumu artırmak için ISO 9001 ile aynı sıraya konulmuştur.
Uluslararası ISO 22000 (HACCP) Gıda Güvenlik Sistemi Standardı diğer yönetim sistemi standartlarından bağımsız olarak uygulanabilir. Bu standardın yürütülmesi, mevcut ilgili yönetim sistemi gereksinimleriyle sıra ile veya işbirliği hâlinde olabileceği gibi, kuruluş bu uluslararası standardın gereksinimlerine uyan bir gıda güvenliği yönetim sistemi kurmak için mevcut yönetim sistemi veya sistemlerini kullanabilir.
Uluslararası ISO 22000 (HACCP) Gıda Güvenlik Sistemi Standard Codex Alimentarius Komisyonu tarafından geliştirilen HACCP sistemi prensipleri ve uygulama basamaklarını tamamlamaktadır. Denetlenebilir şartlar aracılığıyla, bu standard HACCP plânı ile ön gereksinim programlarını birleştirir. Tehlike analizleri, etkin bir gıda güvenliği yönetim sistemi için anahtar role sahiptir, çünkü tehlike analizlerinin yürütülmesi, kontrol önlemlerinin kombinasyonunun etkin bir şekilde yapmak için gerekli bilgiyi organize etmede yardımcı olur. Bu Uluslararası ISO 22000 (HACCP) Gıda Güvenlik Sistemi Standardı, kullanılan proses ve tesislerin tipi ile ilgili tehlikeler dahil gıda zincirinde oluşması beklenen tehlikelerin tanımlanmasını ve değerlendirmesini gerektirmektedir. Bu nedenle standard, saptanan belirli tehlikeler bir kuruluş tarafından kontrol edilebilirken, diğerleri tarafından niçin kontrol edilemediğini belirlemek ve kayıt altına almak için gereklidir.
Tehlike analizleri sırasında, kuruluş, ön gereksinim programlarının birleşimi, operasyonel ön gereksinim programları ve HACCP plânı ile tehlike kontrolünü sağlamak için kullanılan stratejiyi belirler.
Uluslararası ISO 22000 (HACCP) Gıda Güvenlik Sistemi Standard, uygulanmasını kolaylaştırmak için bir denetleme standardı olarak geliştirilmiştir. Buna karşın her bir kuruluş, bu uluslararası standardın gereksinimlerini yerine getirmek için gerekli metotları ve yaklaşımları seçmekte serbesttirler. Bu uluslararası standardın her bir kuruluşta uygulanmasına yardımcı olmak için kullanım rehberi ISO/TS 22004 ‘de verilmiştir.
Uluslararası standard sadece gıda güvenliği ile ilgili yaklaşımlar verme amacındadır. Bu uluslararası standard tarafından verilen yaklaşım tarzının aynısı, gıdanın diğer spesifik konularını düzenlemek ve bunun sonucu olarak iyiye gitmek içinde kullanılabilir (örneğin etik konularda ve tüketicinin bilgilendirilmesinde).
Uluslararası ISO 22000 (HACCP) Gıda Güvenlik Sistemi Standardı, bir kuruluşun (küçük ve/veya az gelişmiş bir kuruluş gibi) harici olarak geliştirilmiş kontrol önlem kombinasyonu uygulamasına izin vermektedir.
Uluslararası ISO 22000 (HACCP) Gıda Güvenlik Sistemi Standardın amacı, küresel düzeyde gıda zinciri içindeki işlerde, gıda güvenliği yönetimi gerekliliklerine uyum sağlamaktır. Bu standart, kuruluşlar tarafından kanunların gerektirdiğinden daha çok, daha odaklı, tutarlı ve entegre gıda güvenliği yönetimi sistemi uygulamak isteyenlere yönelik tasarlanmıştır. Bu Standard, kendi gıda güvenlik yönetim sisteminde, yasal ve düzenleyici gereksinimlerle ilgili uygulamaları karşılayacak bir organizasyon gerektirmektedir.
ISO 22000 (HACCP) Standart Serisi
ISO 22000 Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi – Gıda Zincirindeki kuruluşlar için şartlar
ISO/TS 22003 Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi – Gıda güvenliği yönetim sistemlerinin tetkikini ve belgelendirmesini yapan kuruluşlar için şartlar (2006 ilk çeyrek)
ISO/TS 22004 Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi –ISO 22000:2005’in uygulanması ile ilgili kılavuzu (Kasım 2005)
ISO 22005,Yem ve gıda zincirinde izlenebilirlik- Sistem tasarımı ve hazırlanması için genel ilkeler ve kılavuzu ,
ISO 22000 Kimler Uygulayabilir?
ISO 22000 (HACCP) standardı kapsamında belgelendirme yapılabilecek olan dolaylı ve dolaysız yer alan kuruluşlar şunlardır.
A) Kuruluşlar,
Çiftçiler,
Hasatçılar,
Yem üreticileri,
Gıda bileşeni üreticileri,
Gıda üreticileri,
Gıda satıcıları,
Gıda servisleri,
Hazır yemek firmaları,
Temizlik ve sanitasyon hizmeti veren kuruluşlar,
Taşıyıcılar, depolama ve dağıtım kuruluşları vb.
B) Dolaylı olan kuruluşlar
Ekipman sağlayan kuruluşlar,
Temizlik ve sanitasyon ajanları,
Ambalaj malzemeleri
Gıda ile temasta bulunan diğer öğeleri üreten kuruluşlar vb.
|
