Kosher Damgalı Ürünler Helâl mi?
Kosher, Musevi dinine mensup toplumun gıda maddelerinde aradığı yenebilirlik iznini belirtir. Dini kurumun denetim ve izni ile verilir.
İslamda helâl ve haram kavramları hayatın bütün safhalarını içine alır. Kosher ise sadece gıda ile sınırlıdır. Gıda bağlamında, helâle benzer manası olabilir, fakat tıpatıp helâl kabul edilemez. Mesela, eti helâl ve helal kesim etin, şarapla muamele edilmesi Kosher şartına uygun olduğu halde, böyle bir et ürünü haramdır. Dolayısı ile Kosher damgalı bir ürün alkol ihtiva edebilir. Gelatin, gliserin ve diğer hayvani katkı maddelerinin kökeni ne olursa olsun, Kosher damgalı ürünlerde kullanılabilir. Etlerin kesimi hahamların nezaretinde de olsa kesim esnasında Allah'ın ismi anılmamaktadır. Bunlar ve daha birçok farklılıklar Kosher ürünlerini en azından şüpheli hale getirmektedir.
Bu sebeple, ecnebi ülkelerde bulunmak durumunda olan müslümanlar Kosher damgalı ürünleri de dikkatli bir seçime tabi tutmalıdır.
En iyisini Allah (c.c.) bilir.
Bu görüşümüzü destekleyen, Amerika’da çalışmalarını sürdüren Müslim Consumer Group’tan Syed Rasheeduddin Ahmed kardeşimizin bir araştırma belgesini aşağıda sunuyoruz:
Kosher Jelatin Helal Değil!
Kosher jelatin Helal değildir. Kraft’s Jell-O Gelatin’de kullanılan jelatin domuz ve sığır kemik ve derilerinden yapılmakta ancak paketi üzerinde Kosher K sembolü bulunmaktadır. Bazı liberal Kosher organizasyonları bunu Kosher olarak kabul ediyor. Çünkü, domuzdan yapılmış jelatini, aslını kaybetmiş jelatin olarak düşünüyorlar. Bu bize göre yenmez bir üründür.
Farklı iki tür daha jelatin vardır. Bir tanesi Danone yoğurtlarda olduğu gibi bütün yoğurtlarda kullanılıyor ve diğerleri ise Çin’de Kosher usulüne uygun olmayan tarzda kesilmiş sığırlardan elde edilmiştir. Bu kosher jelatinler Florida’da bulunan Rabbi tarafından K sembolü ile sertifikalanıyor. Kosher kesilmiş sığırdan elde edilen bir başka jelatin daha var, fakat herbir sığır üzerine Allah’ın veya Got’un ismi söylenmiyor, sadece ilk ve son kesilen sığırlara söyleniyor. Kosher jelatinin bu tipi Ortodoks Birliği tarafından OU kosher sembolü ile Entenmann ürünlerinin sertifikalanmasında kullanılıyor.
Balık jelatini hariç, ABD ve Kanada’da üretilmiş gıda ürünlerinin tümünde kullanılan jelatin Helal değildir.
Jelatin hayvani bir yağ değildir. Bilakis hayvanın deri ve kemiklerinde bulunan proteinlerden elde edilmiş bir proteindir. İki çeşit jelatin vardır. A Tipi jelatin domuzun kemik ve derilerinden çıkartılmış domuz kollageninden yapılır. B Tipi jelatin ise sığır deri ve kemiklerinden yapılır. A Tipi jelatin asit ile muamele edilmiş kollagenden elde edilir. B Tipi jelatin ise alkali ile muamele görmüş kollagenden elde edilir.
Balık jelatini daha düşük jel gücüne sahiptir. Bu sebeple ilaç kapsulü olarak kullanılamaz. Fakat kuvvetli jel gücü gerektirmeyen gıda ürünlerinde kullanılabilir.
İlgili ayette geçen temiz yiyecekler sözcüğü çok önemlidir. Eğer Kitap ehli gayrimüslimlerin yiyecekleri temiz değilse, Müslümanlar için de Helal olamazlar.
Daha önce de belirttiğim gibi, etin dışındaki Kosher sertifikalı gıdalar Helal gıdaların İslami fıkıh şartları ile karşılaştırılmalıdır. Mesela, Grey Poupon’s Dijon Mustard paketin üzerinde OU ile Kosher sertifikalanmış, fakat Helal değil, çünkü şarap içermektedir. Böylece etin dışındaki Helal şartları sağlamayan bütün kosher sertifikalanmış gıdalar Helal değildir.
En’am suresi (6), ayetler 118, 119, 121
118 O halde O’nun ayetlerine inanıyorsanız, üzerine Allah’ın ismi anılanlardan yiyin.
119 Size ne oluyor ki üzerine Allah adı anılan şeylerden yemiyorsunuz? Halbuki kendisine çaresiz kalıp muhtaç olduğunuz şeylerin dışında size haram kıldığı şeyleri, size ayrı ayrı açıklamıştır. Muhakkak ki birçoğu ilmin dışında kendi arzularıya saptırırlar. Rabbin kendisi, haddi aşanları çok iyi bilir.
121 Üzerine Allah’ın ismi anılmayan şeylerden yemeyin. Çünkü o muhakkak Allah’a itaatsizliktir. Hakikaten şeytanlar sizinle mücadele etmeleri için kendi dostlarına fısıdarlar. Eğer onlara itaat ederseniz, elbette siz de eş tanıyanlardan olursunuz .
SONUÇ:
Maide suresinin içeriğini okuduğumuzda ehl-i kitabın yemeklerinin bizim üzerimize helal kılındığını öğreniyoruz. En’am suresine göre ise eti helal bir hayvanın yenilebilmesi için dahi boğazlanırken Allah adının zikredilmesi gereği öngörülmektedir
|
